Ik vind de ruiperiode een van de belangrijkste periodes van het jaar. Voor veel liefhebbers is het een moment waarop ze hun blik van de duiven wegnemen en meer tijd besteden aan het gezin en andere prioriteiten. Een welverdiende vakantie bijvoorbeeld. Dat is natuurlijk begrijpelijk, zeker als de prestaties tijdens het vliegseizoen zijn tegengevallen. Dan is het vaak een tijdje moeilijk om weer de motivatie op te brengen om de duiven juist in deze periode alle nodige aandacht te geven. Toch is dit meer dan belangrijk. Onderschatting van het belang van de rui, is de opmaat voor teleurstellingen in het volgende jaar. De kwaliteit van het veerwerk hangt mede af van de zorg die tijdens de rui aan de duiven wordt besteed. Goede voeding, een regelmatig bad en veel lucht en licht (volière) is in deze periode van groot belang. Daarnaast kan men in deze maanden regelmatig een goede mineralenmix verstrekken om tekorten – in welke vorm dan ook – voor te blijven. De duiven kunnen daarin zoeken en vinden wat ze instinctief nodig hebben. Met name in de ruiperiode is het belangrijk voldoende mineralen ter beschikking te stellen.

In de ruiperiode is er een grote tot zeer grote stofwisselingsactiviteit. De lever werkt op hoogspanning om de bouwstoffen nodig voor de nieuwe veren, in voldoende mate te bezorgen op de plek waar ze nodig zijn. In deze periode moet de lever goed ondersteund worden. Stress dient vermeden te worden. Het moet een periode van rust zijn. Alleen op die manier kan men een goede basis leggen voor het komende vliegseizoen.

Om het lichaam te helpen zich van oude slakken te ontdoen, adviseer ik sinds jaar en dag aan het begin van de rui een ouderwetse theekuur met muitzaad. Het vergt wel wat inspanning om iedere dag verse thee te trekken, maar men krijgt er ook wat voor terug. Voor de kosten hoeft men dit niet te laten. Het is vaak de motivatie die, zoals gezegd, ontbreekt om dit te doen. Eveneens ondersteunend voor de reiniging van de lever zijn de diverse Chol(ine)producten, zoals Sedochol, Bonichol, Biochol en ga zo maar door. Deze producten bevatten doorgaans ook nog extra methionine en lysine en soms artisjokkenextract. In de ruiperiode adviseren we ook wat vaker de B.M.T uit het basispakket te geven. Naast de vezels die meehelpen aan de darmreiniging, bevat het ook eiwitten met o.a. zwavelhoudende aminozuren, vitamines, mineralen en spoorelementen en ten slotte probiotica. Allemaal stoffen waar tijdens de rui een verhoogde behoefte aan kan bestaan.

In deze periode is het eveneens belangrijk zo min mogelijk medicijnen te gebruiken. Medicijnen zijn in principe lichaamsvreemde stoffen, die ontgift en uit het lichaam verwijderd moeten worden. Dit alleen al is voldoende reden om in deze periode hier van af te zien, tenzij het echt niet anders kan. Bij klinische uitbraken van ziekten kan men niet anders. Zieke duiven ruien immers ook slecht. Betreft het individuele dieren, behandel de dieren die er last van hebben dan ook individueel, om te voorkomen dat gezonde duiven onnodig kuren. Routinekuurtjes zijn uit den boze. Als men de zaken goed heeft aangepakt, dan heeft men voor de rui nog een controle laten uitvoeren door een duivenarts, om te zien of er nog huis-, tuin- en keukenziekten – trichomonaden, coccidiose, wormen en ectoparasieten – aanwezig zijn. Deze kan men dan zo nodig tijdig aanpakken.

Wordt er een Geelbesmetting bij jonge duiven vastgesteld, dan dient men zo snel mogelijk na de laatste wedvluchten daartegen te behandelen. De jongen komen immers kort na de laatste vluchten fors in de rui en medicatie tijdens de rui is ongewenst. Verschillende medicijnen zorgen toch voor enige tekening in de pennen. Dat kan erop duiden dat de pennen op die plaatsen niet optimaal gevormd worden. Berucht in deze is het wormmiddel mebendazole, dat zelfs misvormde pennen kan veroorzaken. Maar ook dimetridazole kon er vroeger wat van. Is er in deze periode onverhoopt sprake van een sterke coccidiosebesmetting, dan kan, ingeval men als een medicijn kiest, het beste kiezen voor enkele dagen Toltrazuril. Sulfapreparaten hebben weliswaar, uitzonderingen daargelaten, nog maar een beperkte werking tegen coocidiën, maar men kan ze tijdens de rui beter niet verstrekken vanwege hun invloed op de veren. De plaatsen waar de tekening in de veren optreedt, zijn doorgaans de zwakke plekken van de veren en bij voorhand plekken voor veerbreuk. Overigens zijn het niet alleen medicijnen die tekening in de pennen kunnen geven. Het kan ook optreden bij ziekte en door een ondermaatse voeding.

Pre- en probiotica

Het verstrekken van pre- en probiotica is in de ruiperiode een verstandige keuze. Hiermee ondersteunt men de darmen, waardoor deze beter kunnen werken en het afweerapparaat wordt – min of meer – ontzien. Door de probiotica wordt het voor ziekteverwekkende bacteriën moeilijker om de overhand te krijgen. Het lichaam komt zo sneller door deze altijd aanwezige bedreigingen heen. Doordat het lichaam in deze periode geen hulp krijgt tegen diverse ziekteverwekkers – die bij duiven altijd op de loer liggen – blijft het afweerapparaat alert. Deze training van het afweerapparaat is geen overbodige luxe. Dit is de reden dat ik zoveel mogelijk probeer, om bij jonge duiven vanaf het afzetten, zo min mogelijk medicijnen te verstrekken. Wat belangrijk daarbij is, is de duiven de mogelijkheid te bieden om de ziekteverwekkers zelf te bestrijden. Dus een maximale ondersteuning van de afweer op een natuurlijke manier. In de loop der jaren heb ik daartoe een keur aan producten ontwikkeld die vaak op elkaar zijn afgestemd. Als er tijdens het seizoen liefhebbers komen die ons systeem ook eens willen proberen, dan verwijs ik hen doorgaans naar het einde van het seizoen. Het beginnen met een natuurlijke aanpak is geen pakje instant pudding. Natuurlijke aanpak is óók een andere manier van denken en die moet men zich eigen maken. Men moet zich bewust worden van de behoeften van de dieren, en bovenal om te zorgen dat de dieren niet ziek worden. Te zeer gaat men er vanuit dat het een vanzelf lopend proces is. Voor sierduiven is dat in grote mate zo. Het lichaam zelf is zijn beste heelmeester. Als het de juiste mogelijkheden geboden krijgt, lost het lichaam de problemen zelf wel op. Maar bij de hedendaagse duiventopsport, komen er steeds meer haperingen in de eigen mogelijkheden van het duivenlichaam om de problemen de baas te blijven. Die mogelijkheden willen we de duif teruggeven door middel van een natuurlijke ondersteuning. Doen we dat niet, dan zijn we gedoemd om met medicijnpotjes achter de duiven te blijven aanlopen – zoals de afgelopen decennia schering en inslag is geworden.

Steeds meer liefhebbers en artsen beginnen in te zien, dat we veel meer preventief moeten handelen om ziekte bij duiven te voorkomen. Ik roep dit al meer dan dertig jaar. Maar toen het gebruikelijk was om ieder wissewasje op te lossen met antibiotica, roep je vooral tegen dovemansoren. Inmiddels zijn veel artsen noodgedwongen van standpunt veranderd. Simpelweg omdat de overheid het overmatig gebruik van antibiotica als volstrekt ongewenst beschouwt en daar naar handelt. Maar wat ook de reden mag zijn van deze omslag – die nu ook bij andere artsen postvat – de duivensport is er uiteindelijk mee gediend. We moeten af van de situaties op de hokken, waarbij de duiven alleen met veelvuldig antibioticumgebruik nog ogenschijnlijk gezond lijken. Toch zijn dit meestal zwakke broeders die gelijk door de mand vallen als ze op een hok komen met een meer natuurlijkere aanpak, die voor een gezondere en sterkere duivenstam heeft gezorgd. Vaak zijn deze duiven na enkele maanden weer verdwenen – omdat ze het simpelweg niet redden. Het doel van de natuurlijk aanpak is de duiven in tijden van verminderde weerstand voldoende slagkracht te geven, zodat niet gelijk weer antibiotica wordt ingezet. De rui bij uitstek zo’n periode door de extra energie die nodig is voor de aanmaak van het nieuwe verenkleed.

Voor een goede start met een natuurlijke aanpak, hebben we een aantal, op elkaar afgestemde producten samengevoegd. Dit is het Bony Basis pakket. Hiermee is het in principe mogelijk om op een natuurlijke manier de duiven optimaal te ondersteunen. Dit pakket is naar wens en behoefte aan te passen, zodat een optimaal natuurlijk begeleidingssysteem voor het eigen hok kan worden opgezet. Geen twee hokken zijn hetzelfde. Op ieder hok kunnen de omstandigheden nét weer even anders zijn, waardoor de accenten ook iets anders moeten liggen. Bij het opzetten van een gezondheidsbegeleidingssysteem, is maatwerk het devies. Als we nu teruggaan naar het verhaal over de rui, dan is het inmiddels duidelijk dat ondersteuning van de lever, niet alleen als orgaan voor de ontgifting, maar ook als producent van de bouwstoffen voor het verenkleed, van groot belang is. Naast uiteraard rust en het vermijden van stress. Als we bedenken dat vooral zwavelhoudende aminozuren belangrijk zijn voor de aanmaak van veren, is het eveneens duidelijk dat deze in ruime mate beschikbaar moeten zijn. Dat geldt eigenlijk voor alle aminozuren. Aminozuren zijn de bouwstenen van de eiwitten nodig bij de aanmaak van de veren. Het is daarom verstandig om eiwitten met een hoge biologische waarde en makkelijke verteerbaarheid te verstrekken.

Als men tijdens het seizoen teveel eiwitten voert met een slechte verteerbaarheid, dan kan men dat veelal aan het blauw kleuren van het borstvlees herkennen. De lever vraagt dan om teveel bloed en haalt zo de zuurstof uit het bloed om in te zetten bij de vertering. In deze periode is, naast aminozuren, ook de aanvoer van voldoende nucleotiden gewenst. Nucleotiden zijn de bouwstenen van het erfelijk materiaal. Tijdens de groei en de rui worden heel veel nieuwe cellen aangemaakt. Als deze bouwstenen ruim voldoende aanwezig zijn, wordt het voor het lichaam gemakkelijker gemaakt. Critici zeggen wel eens dat dit onnodig is, omdat het lichaam deze stoffen allemaal zelf kan aanmaken. Dat klopt. Maar hier spreken we over hoe we zo optimaal mogelijk moeten handelen om een optimale rui te krijgen, die de topatleten onder onze duiven nodig hebben.

Wat kunnen we nog meer doen om gezonde duiven zo goed mogelijk door de rui te krijgen?

Naast voldoende aanvoer van zwavelhoudende aminozuren en aminozuren met een hoge biologische waarde, is een extra gift van Biotine (Vitamine H) op zijn plaats. Samen met de vitamines uit de B-groep, verrichten deze vitamines een belangrijke functie bij de vorming van het nieuwe verenkleed. Biergist, bakkersgist en producten zoals B.M.T. bevatten in ruime mate vitamines uit de B-groep. Biergist wordt als een van de beste leveranciers van de B-groep beschouwd. Daarnaast zijn vitamine A, D en ook E nodig. Bij de rijkelijke verstrekking van mineralen en spoorlelementen is het vooral van belang dat er voldoende zink wordt gegeven. Ook is het in de ruiperiode verstandig om te zorgen voor voldoende opname van onverzadigde vetzuren. Menige ruimengeling bevat voldoende zaden met onverzadigde vetzuren zoals lijnzaad, raapzaad en koolzaad. Bij twijfel kan men altijd een oliemengsel met voldoende onverzadigde omega 3- en 6-olie over het voer geven. En ook wat extra tarwekiemolie om zo, op natuurlijke wijze,vitamine E toe te voegen. Veel kunstmatige vitamine E bevat slechts één soort tocoferol. Hierdoor kan er een tekort ontstaan aan de andere tocoferolen. Door een natuurlijke bron van vitamine E te gebruiken heeft men dit probleem niet, omdat een natuurlijke bron meestal het hele pallet vitamine E bevat. Op de uitspraak "met gezond en goed voer krijgen de duiven voldoende bouwstoffen binnen", zou ik in de ruiperiode niet al te zeer vertrouwen. De rui zal zeker optisch normaal verlopen, de vraag blijft of de rui optimaal verloopt.

Als duivenliefhebber kan men in deze periode een belangrijke bijdrage leveren aan de te behalen prestaties in het volgende jaar.

Dierenarts Peter Boskamp



IN DE KIJKER

Uw website 1 jaar naast elk artikel?

Bekijk onze tarieven om te adverteren!

GESPONSORDE LINKS

SPONSOREN

http://www.duivenvlucht.nl/images/banners/Duivenbakken.jpg

Redstar Breedingstation

TOPPERS IN BEELD

Combinatie Kroesen uit Klazienaveen

Drukt neus aan het venster met diverse kampioenschappen in afdeling 10. Als we de klok zeg maar 10 jaar terug zetten ...

Topper in beeld

Theo Streefkerk en zoon, Ameide - ...

Inleiding Theo Streefkerk is een heel bekende naam onder de mannen van het zware labeur. Iedereen heeft zijn naam ...

Topper in beeld

Klip - Verhagen, Rotterdam

Klip – Verhagen (Rotterdam) Wat kunnen we nog schrijven over deze combinatie. Al jaren staan ze aan de top van de ...

Topper in beeld

KEEK OP DE WEEK

Duurste duif ooit

James Huang kocht bij de Duif uitreiking in 2016 een jonge duif van Jan en Rik Hermans. Hij kweekte uit deze duivin een ...

Ad de Jong

Beurs

Op 1 en 2 december is de NPO beurs. Dit jaar is het in de Beursfabriek in Nieuwegein. Een jaar geleden in Rosmalen was ...

Ad de Jong

Gewoon genieten

Er speelt momenteel van alles in duivenland, de commissie "Eerlijk spel" trekt er behoorlijk aan. Concrete ...

John Logemann

COLUMNS

Informatieve websites 2 / Jaco van ...

In december 2011 schreef ik mijn 1e column over informatieve websites voor de duivensport. Het betrof toen de website ...

Nico van Veen

Eens de grote rui voorbij, gaan wij aan ...

Het energievermogen van elke duif is beperkt, de kunst bestaat er dus in, om met behoud van een goede gezondheid de grote ...

Frans Musch

Gewoon genieten

Er speelt momenteel van alles in duivenland, de commissie "Eerlijk spel" trekt er behoorlijk aan. Concrete ...

John Logemann