Leo v.d. Waart – Boxmeer

Voor de meeste postduivenliefhebbers is wetenschap een ver van hun bed show. Een wetenschappelijk onderzoek naar het oriëntatie-vermogen kan nog wel een aantal liefhebbers boeien. En zeker als dit in relatie staat tot de vele verliezen van jonge duiven.

Een onderzoek naar klimaatbeheersing in de duivenwagens en duivenhokken kan ook op enige belangstelling rekenen, maar trekt al veel minder lezers. En onderwerpen als immunologie en microbiologie, waar de hoofdpersoon van deze column zich binnen de WOWD mee bezig houdt, boeit nog maar een klein groepje duivensportbeoefenaars. De WOWD, werkgroep Wetenschappelijk Onderzoek Welzijn Duiven, doet toepassingsgericht wetenschappelijk onderzoek naar het welzijn en de gezondheid van postduiven. Op basis daarvan adviseert zij de Nederlandse Postduivenhouders Organisatie. De voorzitter van deze werkgroep is de hoofdpersoon van deze column/minireportage, namelijk de 54 jarige Leo van der Waart. Deze houdt zich in het dagelijks leven bezig met advies met betrekking tot onderzoek en ontwikkeling van vaccins voor dieren (vnl. honden, katten, konijnen en paarden) en de registratie van deze vaccins.

Leo heeft sinds 1977 postduiven. Als jongen woonde hij in Utrecht en verzorgde hij de duiven (en andere dieren) bij de kinderboerderij in die stad. Hier zaten ook postduiven tussen. Op zijn 15e is hij met een vriendje die postduiven had in combinatie gaan vliegen. Toen hij enige tijd later met zijn ouders verhuisde naar Bilthoven kwam ook daar een klein hokje en vanaf 1982 is Leo zelfstandig gaan spelen. Met duiven van Piet Verheul uit Utrecht, destijds één van de beste spelers uit de stad, werd het programmaspel gespeeld. Nadat hij in 1989 voor zijn werk naar Boxmeer verhuisde, werd het iets groter dan voorheen aangepakt. Met o.a. 5 jongen van de 316 van Koos die op dat moment veruit de beste midfond duif in Utrecht en omgeving was, werd in Boxmeer een nieuwe start gemaakt. Omdat het hele programma spelen teveel tijd ging kosten, werd een paar jaar later gekozen voor specialisatie op de marathon, mede ook i.vm. de ligging van Boxmeer binnen de afdeling Oost-Brabant. Hier zijn de afgelopen jaren mooie prestaties op behaald met als hoogtepunt een 1e nationaal Bergerac in sector 1 in 2008. Maar ook een 5e (2004) en 21e (2011) op nationaal Barcelona zijn voor Leo herinneringen om nooit te vergeten.

Leo is sinds 1996 lid van de WOWD en sinds 2000/2001 voorzitter. “In 1996 werd er een oproep geplaatst voor nieuwe WOWD-leden. Daarbij werd specifiek gevraagd om wetenschappelijke rapporten over onderzoek met duiven te beoordelen. Ik werk dagelijks met wetenschappelijke rapporten en voorzie de eerste versies ook van commentaar. Daarbij had ik toen al wel in de gaten dat de overheid een steeds grotere rol zou gaan spelen m.b.t. welzijn van dieren. Duivensport is heel belangrijk in mijn leven en ik wilde niet vanaf de zijkant toekijken hoe anderen de kolen uit het vuur zouden moeten halen of dat ze de belangen van de duivensport, in mijn ogen, niet goed zouden behartigen. Daarom heb ik toen gesolliciteerd. Mijn specialisaties zijn Immunologie en Microbiologie. Immunologie wil zeggen de werking van ons afweersysteem, hoe antistoffen en witte bloedcellen ervoor zorgen dat wij (en onze duiven) niet meer ziek worden of doodgaan na een infectie. Microbiologie houdt zich bezig met het onderzoek naar micro-organismen, met name bacteriën, schimmels en virussen. Als je dit samen neemt dan kom je bij mijn dagelijks werk uit.”

Voor de gemiddelde duivenliefhebber zal het bovenstaande geen gesneden koek zijn en daarom vroeg ik Leo wat specifieker te zijn over zijn activiteiten voor de NPO vanuit de WOWD. “Ik houd mij voornamelijk bezig met aangifteplichtige dierziekten, regelgeving, contacten met de overheid en andere instellingen. Daarnaast ben ik ook lid van de veterinaire commissie van de FCI (samen met Henk de Weerd). Verder hebben we al een aantal jaren een onderzoek naar drinken in de mand van jonge duiven op de agenda staan. Na het vertrek van 2 leden ligt de meetapparatuur nu bij mij thuis. Ik heb al wat voorbereidend werk gedaan en hoop daar aankomend jaar mee aan de slag te gaan. Ook heb ik meegewerkt aan een onderzoek naar de effecten van temperatuur tijdens het transport en het effect daarvan op het vermogen van jonge duiven om thuis te komen. Ook verzorg ik wel eens lezingen voor de WOWD, bijvoorbeeld over verliezen van jonge duiven e.d., dan vertel ik wel eens wie wij zijn en wat wij allemaal zoal doen.”

Leo heeft dus een grote expertise op het gebied van ziektes en medicijnen. Daarom bij uitstek de persoon om een aantal vragen over deze onderwerpen aan voor te leggen.

Hoe denk jij over de kwaliteit van medicatie voor duiven?

Met betrekking tot de ontwikkeling van medicijnen zijn er flinke stappen gemaakt en de huidige medicijnen zijn veel beter als wat er vroeger was. Dit is niet specifiek voor de duivensport gedaan, maar er is flink meegelift op de ontwikkeling voor o.a. kippen. Dit laatste heeft ook tot gevolg dat medicijnen die specifiek voor duiven nodig zijn vrijwel niet ontwikkeld worden en dat is jammer. Veel medicijnen zijn geregistreerd, misschien niet voor duiven maar dan wel voor bijvoorbeeld kippen. Registratie wil zeggen dat de kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid beoordeeld zijn door de overheid en in orde bevonden. De resultaten van deze beoordeling staan in de bijsluiter. Dit geldt niet voor supplementen. Heel veel van de verkochte supplementen voor duiven zijn totaal niet wetenschappelijk onderbouwd.

Hoe kijk jij aan tegen alternatieven voor antibiotica om ziektes te lijf te gaan in de duivensport?

Hoe minder antibiotica hoe beter. Alleen als de duiven echt ziek zijn dan moet er met bewezen (geregistreerde) middelen behandeld worden. Uitzieken of uitselecteren kan soms ook, maar dat wil je niet altijd in het seizoen. Als liefhebbers vertrouwen hebben in natuurlijke middelen dan moeten ze dat zeker doen, maar dure flesjes kopen i.p.v. door een dierenarts voorgeschreven antibiotica heeft volgens mij geen zin. Heel vaak wordt nog gezegd “ik heb product X gebruikt en ze zijn niet ziek geworden”, dit zegt niets omdat je niet weet of dat ze zonder product X wel ziek zouden zijn geworden. Nogmaals, zomaar antibiotica geven (zogenaamd voorbehoedend) zonder dat de duiven ziek zijn moeten we zeker niet doen. Antibiotica werkt ook alleen maar als de ziekteverwekker aanwezig is. Als de duif een tijdje na de kuur in contact komt met de ziekteverwekker dan doet het helemaal niets.

Er wordt nog steeds erg veel gekuurd tegen de meest gangbare duivenziektes en ook wekelijks ontsmetten lijkt eerder regel dan uitzondering. Wat denk jij hier van?

Behalve tegen het geel, ben ik tegen blind kuren. Met name de paratyfuskuur in het najaar doet volgens mij meer kwaad als goed. Er is een evenwicht tussen de duiven en de bacteriën die zich op een hok bevinden. Door te kuren wordt het evenwicht verstoord en krijgen andere bacteriën de kans om zich te vermeerderen. Hierdoor kunnen de duiven dan weer ziek worden of conditievermindering krijgen. Mijn duiven zitten op beukensnippers die 1x per jaar tussen kerst en oud en nieuw vervangen worden. De duivinnen zitten dan in het jonge duivenhok. Als de eerste jongen er dan in april in komen dan is er al een bacterieel milieu aanwezig dat bij mijn duiven hoort. Hierdoor is er minder kans op ziektes.

Hoe sta jij ten opzichte van medische begeleiding?

Allereerst heb je duiven met een grote natuurlijke weerstand en vitaliteit nodig. Maar ook deze kunnen een ziekte oplopen tijdens het verblijf in de mand. Ik ben geen voorstander van een wekelijks schema, maar af en toe een controle door de dierenarts en indien noodzakelijk de juiste medicijnen, is nodig om (goed) te kunnen blijven presteren.  

Kun je wat zeggen over hygiëne. Zelf ben ik van mening dat te veel schoonmaken van de duiven kasplantjes maakt met weinig weerstand. Ben jij het hier mee eens?

In tegenstelling tot de meeste andere gehouden dieren komen onze duiven in het seizoen wekelijks in direct contact met duiven van andere hokken. Hierdoor moeten ze dus een goede weerstand hebben. Heel veel schoonmaken moet je doen als je dat prettig vind, maar gezondere duiven krijg je er volgens mij niet van. Het moet natuurlijk ook geen bende worden. Als mest niet snel opdroogt dan kan er schimmelvorming ontstaan en dat is heel slecht voor de duiven in het hok. Ook wormeitjes en Coccidiose-eitjes hebben een vochtige omgeving nodig om infectieus te worden. Zoals eerder aangegeven zitten mijn vliegers en eerste ronde jongen op beukensnippers. Die verschoon ik 1x per jaar. Onder de schapjes heb ik mestplanken en die maak ik dagelijks schoon net als de broedhokken. Hiermee wordt de meeste mest verwijderd en blijven de duiven gezond.

 

Tot slot vroeg ik Leo naar zijn mening over voer en supplementen. “Duiven moet je niet te zwaar voeren en vetten zijn heel belangrijk. Supplementen hebben volgens mij niet of nauwelijks nut. De mijne krijgen ‘s winters 1x per week Sedochol over het voer omdat ze dan niet loskomen. Verder in het begin van het seizoen een voedingssupplement van Hans van der Sluis (op zijn advies). Later in het seizoen geef ik dit niet vaak meer, omdat mijn duiven altijd slechter eten als er iets over het voer zit. In de winter is dat niet erg maar in de zomer wil ik dat ze ‘s avonds een uur trainen en dat doen ze alleen als ze geen honger hebben.”

Tot zover Leo van de Waart, als eerste in de serie columns/minireportages die ik de komende tijd wil schrijven over wetenschap en duivensport. Items als GPS systemen/oriëntatie, automatisering, vervoer (mandbezetting/ventilatie) houden de gemoederen tegenwoordig nogal bezig, dus het wordt tijd om ook eens wat deskundigen op deze gebieden aan het woord te laten.

Nico van Veen

 

 



IN DE KIJKER

Uw website 1 jaar naast elk artikel?

Bekijk onze tarieven om te adverteren!

GESPONSORDE LINKS

Please paste a VALID AdSense code in AdSense Elite Module options before activating it.

SPONSOREN

 

TOPPERS IN BEELD

Combinatie Kroesen uit Klazienaveen

Drukt neus aan het venster met diverse kampioenschappen in afdeling 10. Als we de klok zeg maar 10 jaar terug zetten ...

Topper in beeld

Theo Streefkerk en zoon, Ameide - ...

Inleiding Theo Streefkerk is een heel bekende naam onder de mannen van het zware labeur. Iedereen heeft zijn naam ...

Topper in beeld

Klip - Verhagen, Rotterdam

Klip – Verhagen (Rotterdam) Wat kunnen we nog schrijven over deze combinatie. Al jaren staan ze aan de top van de ...

Topper in beeld

KEEK OP DE WEEK

'Trainingsvlucht NIERGNIES (Fr)' - ...

  'Duidelijkheid kwam alsnog...' We hebben inmiddels de 2e 'africhting' achter de rug. ...

Evelien's Journaal

Verbazing - John Logemann -

De wereld veranderd snel. Vandaag zal de geschiedenis ingaan als de dag dat we weer op een terras konden gaan ...

John Logemann

GESTART MAAR NOG IN HET ONGEWISSE... - ...

Met alle aanpassingen zoals voorgeschreven en volgens alle richtlijnen is de kop eraf zoals we dat noemen, maar of ...

Evelien's Journaal

COLUMNS

Finale Derby Arona Tenerife / grandioos ...

Zondag 5 juli was het dan eindelijk tijd voor de grootse finale van de Derby Arona Tenerife. 541 gevleugelde strijders ...

Sjaak Buwalda

Opnieuw - Ad Schaerlaeckens -

   Ik kan me voorstellen dat het gaat vervelen als je bijna wekelijks en dat jaar in jaar uit moet lezen ...

Ad Schaerlaeckens

Weer enorm - Ad Schaerlaeckens -

Hoe fraaier het weer, hoe slechter het is voor de sport. En gisteren 20 juni was het uitermate fraai weer met bijna ...

Ad Schaerlaeckens

STEL JEZELF VOOR

Francois Moors - Melsele

Stelt ..  

Stel jezelf voor

Hennie Beumer

Stelt....

Stel jezelf voor

Aurelio padovano uit Breukelen - Stelt ...

Stel jezelf voor

W. Vink en Zoon - Stellen zichzelf voor

Stel jezelf voor